Chạm tay thế nào thì bị thổi phạt luôn là câu hỏi khiến người xem bóng đá tranh cãi nhiều nhất mỗi mùa giải. Cakhiatv giúp bạn hiểu rõ luật chạm tay mới nhất của FIFA, phân biệt chính xác các tình huống bị phạt, không bị phạt và cách VAR tác động đến quyết định của trọng tài.
Luật chạm tay trong bóng đá được hiểu như thế nào?
Luật chạm tay không chỉ là việc bóng chạm vào tay cầu thủ mà còn liên quan trực tiếp đến tư thế, chuyển động cơ thể và bối cảnh tình huống. Đây là lý do vì sao cùng một pha bóng nhưng người xem lại có nhiều cách hiểu khác nhau.
Khái niệm chạm tay theo luật FIFA mới nhất
Theo luật FIFA cập nhật, chạm tay bị coi là phạm lỗi khi cầu thủ cố ý dùng tay hoặc cánh tay chạm bóng, hoặc để tay ở vị trí không tự nhiên khiến cơ thể trở nên lớn hơn một cách bất hợp lý. Luật không còn tập trung hoàn toàn vào yếu tố cố ý như trước mà nhấn mạnh đến tư thế tay.
Vai trò điều hành của trọng tài và VAR khi xảy ra tình huống chạm tay
Trọng tài vẫn là người đưa ra quyết định cuối cùng trên sân. VAR chỉ hỗ trợ khi tình huống chạm tay dẫn đến bàn thắng, penalty hoặc sai lầm rõ ràng. Điều này khiến các pha bóng trở nên chính xác hơn nhưng cũng gây ra không ít tranh cãi.
Vì sao cùng một tình huống nhưng quyết định khác nhau?
Do mỗi pha bóng có bối cảnh riêng. Góc quay truyền hình, tốc độ bóng, vị trí tay và khoảng cách phản xạ đều ảnh hưởng đến nhận định. Đây là lý do người xem cần hiểu luật thay vì chỉ nhìn cảm tính.
Chạm tay thế nào thì chắc chắn bị thổi phạt?
Có những trường hợp mà dù không cố ý, cầu thủ vẫn gần như chắc chắn bị thổi phạt theo luật hiện hành.
Tay dang rộng làm to cơ thể
Nếu cầu thủ dang tay sang ngang hoặc đưa tay lên cao khiến diện tích cơ thể mở rộng, trọng tài có quyền thổi phạt ngay cả khi cầu thủ không chủ động chạm bóng. Đây là lỗi phổ biến nhất trong các tình huống phòng ngự.
Cố ý đưa tay cản bóng
Những pha dùng tay để ngăn cú sút, đường chuyền hoặc cản bóng rõ ràng luôn bị thổi phạt trực tiếp. Trong vòng cấm, lỗi này gần như chắc chắn dẫn đến penalty.
Pha bóng chạm tay trực tiếp tạo ra bàn thắng
Theo thống kê của IFAB, từ mùa giải 2022 đến nay, 100 phần trăm các bàn thắng ghi được sau khi cầu thủ tấn công chạm tay đều bị từ chối, dù là vô tình. Đây là điểm luật rất cứng.
Tay cao hơn vai trong tình huống phòng ngự
Khi tay ở vị trí cao hơn vai và bóng chạm vào, khả năng bị thổi phạt là rất lớn. Luật coi đây là tư thế không tự nhiên, bất kể cầu thủ có quay lưng hay không.
Các tình huống chạm tay không bị thổi phạt
Không phải cứ bóng chạm tay là phạm lỗi. Đây là phần khiến nhiều người xem hiểu sai nhất.
Bóng chạm tay khi cầu thủ ở tư thế tự nhiên
Nếu tay ở sát người, không dang rộng và phù hợp với chuyển động tự nhiên, trọng tài thường không thổi phạt. Đây là yếu tố được FIFA nhấn mạnh để tránh làm bóng đá trở nên quá khắt khe.
Tay làm trụ khi ngã hoặc trượt bóng
Khi cầu thủ ngã hoặc xoạc bóng, tay chống xuống sân để giữ thăng bằng được coi là hợp lệ. Nếu bóng chạm vào tay trong trường hợp này, đa số không bị phạt.
Bóng bật từ bộ phận khác vào tay
Nếu bóng chạm chân, đầu hoặc ngực cầu thủ trước rồi bật vào tay trong khoảng cách rất gần, tình huống thường không bị thổi phạt do không đủ thời gian phản xạ.
Khoảng cách quá ngắn khiến cầu thủ không kịp phản ứng
Theo nghiên cứu của FIFA, trong các pha bóng dưới 1 mét, cầu thủ gần như không thể phản xạ kịp để tránh bóng. Vì vậy, trọng tài thường cho bóng tiếp tục.
VAR can thiệp thế nào trong các pha chạm tay?
VAR không phải lúc nào cũng can thiệp nhưng lại có ảnh hưởng lớn đến các tình huống nhạy cảm.
Khi nào VAR được quyền xem lại tình huống
VAR chỉ can thiệp nếu lỗi chạm tay dẫn đến bàn thắng, penalty hoặc ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả trận đấu. Những pha bóng giữa sân thường không được xem lại.
VAR có thay thế hoàn toàn quyết định trọng tài không?
Không. VAR chỉ tư vấn, còn trọng tài chính vẫn là người quyết định cuối cùng. Đây là nguyên tắc bắt buộc của luật bóng đá.
Những tranh cãi xoay quanh VAR và lỗi chạm tay
Theo thống kê tại Ngoại hạng Anh mùa 2023, có hơn 27 phần trăm quyết định liên quan đến chạm tay bị người hâm mộ phản đối dù đã dùng VAR. Điều này cho thấy luật vẫn cần thời gian để người xem quen dần.
Các tình huống chạm tay gây tranh cãi nhiều nhất
Chạm tay luôn là chủ đề nóng sau mỗi vòng đấu lớn.
Chạm tay trong vòng cấm penalty hay không?
Đây là câu hỏi phổ biến nhất. Chỉ cần một pha bóng chạm tay trong vòng cấm, trận đấu có thể thay đổi hoàn toàn. Tuy nhiên không phải lúc nào cũng là penalty.
Hậu vệ quay lưng nhưng bóng trúng tay
Nhiều người cho rằng quay lưng thì không cố ý. Nhưng nếu tay vẫn dang rộng, trọng tài hoàn toàn có thể thổi phạt.
Chạm tay trong pha đánh đầu cận thành
Ở những pha không chiến, tay thường vung theo quán tính. Trọng tài sẽ xem xét tay có làm to cơ thể hay không trước khi quyết định.
Kết luận
Hiểu rõ chạm tay thế nào thì bị thổi phạt sẽ giúp bạn xem bóng đá tỉnh táo hơn và không còn bức xúc với những quyết định của trọng tài. Luật chạm tay hiện đại không chỉ dựa vào cảm giác mà có cơ sở rõ ràng từ FIFA và VAR.
